ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

727

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

تكليف ينارال پسقاويچ سردار گرجستان ، قرار اين بود كه نوّاب نايب السلطنه يا خود يا سركار وليعهد ثانى محمد ميرزا به اين سفارت پردازند كه شايد به خواست خدا ولايات ايروان و قراباغ و لنكران را برحسب تعارف ايمپراطورى مستخلص سازند . روزگار غدّار كار را [ 412 ] ديگرگون خواست و از وقوع قتل گربايدوف ايلچى آن دولت بهيّه هنگامه‌ها آراست . چون مأموريت نوّاب خسرو ميرزا محض از جهت رفع كدورت ايمپراطور اعظم از قتل ايلچى مكرّم بود ، لهذا در باب مطالب و مآرب اين دولت خداداد لب به اظهار نگشود . چون از قرارى كه در وقايع مصالحه اشاره شد ، مبلغ دو كرور از بابت ده كرور وجه نقد را پادشاه ذىجاه روس مهلت داده بود ، لهذا درين اوقات ، مبلغ يك كرور « 1 » آن را پنج ساله مهلت جديد داد و يك كرور ديگر را به علاوهء تداركات ملوكانه به پاى رنج نوّاب اميرزادهء يگانه تكلّف نمود . محمد خان زنگنه امير نظام را بىنهايت محترم داشت و همّتى بزرگانه به رضاجويى خاطر او و ساير همراهان برگماشت . پس از طىّ هر نوع گفت و شنيد و رفع غايلهء قتل ايلچى عنيد و حصول لوازم عزّ و شرف و ظهور تعارفات و تكلّفات از هر دو طرف ، نوّاب اميرزاده با عزّت و احترامى زياده از حضرت ايمپراطورى رخصت يافت و به آيينى كه رفته بود ، به مراجعت دار الملك ايران شتافت . در اواخر شهر جمادى الثانى سنهء يك هزار و دويست و چهل و پنج به دار السلطنهء تبريز رسيد و مدّت سفارت او به هفت ماه صحيح كشيد و نوّاب نايب السلطنه تفصيل ذهاب و اياب « 2 » او را به درگاه دولت عريضه‌نگار گرديد .

--> ( 1 ) . ملى : « يكرور » ( 2 ) . ملى : « آيات »